گفت‌وگو با سیدعباس دعایی کیوریتور‌ نمایشگاه «تار و پود و خاک»

روایتی از هم‌نشینی نقش قالی و اصالت زمین

گالری «تابستان» خانه‌ی هنرمندان ایران این روزها میزبان نمایشگاهی با عنوان «تار و پود و خاک» است. این نمایشگاه عکس، حاصل هم‌نشینی نگاه دو نسل از عکاسان ایران است؛ مظفر طاهری، عکاس پیشکسوت و دارنده درجه یک هنری و الهه قویدل، عکاس نسل جوان.

سید عباس دعایی که کیوریتوری و گردانندگی این نمایشگاه را بر عهده دارد، در این گفت‌وگو به تشریح چالش‌های نخستین تجربهٔ کیوریتوری خود، فلسفه انتخاب نام نمایشگاه و اهمیت هم‌نشینی نسل‌ها در فضای گالری‌ها پرداخته است.

شما نخستین تجربه‌ی کیوریتوری و گردانندگی گالری خود را با یک نمایشگاه گروهی عکس آغاز کرده‌اید. در این مسیر با چه چالش‌هایی مواجه بودید؟

نمایشگاه «تار و پود و خاک» پیوندی است میان دو نگاه عکاسانه؛ از یک سو آثار استاد مظفر طاهری که از سرآمدان عکاسی و دارای درجهٔ یک هنری هستند و از سوی دیگر آثار خانم قویدل که از عکاسان نسل جوان کشورمان به شمار می‌روند.

انتخاب آثار بخش خانم قویدل با هدایت و نظارت مستقیم استاد طاهری از میان مجموعه‌ای با موضوع «رنگ قالی» صورت گرفت. هم‌زمان، استاد طاهری نیز شخصاً آثاری را گزینش کردند که با امضای هنری ایشان، راوی بخشی از معماری و هویت بصری نقاط مختلف ایران است. این همراهی صمیمانه و متواضعانه از سوی هر دو هنرمند، در کنار همکاری خوب خانه‌ی هنرمندان، چالش‌های نخستین تجربه کیوریتوری مرا هموار کرد و امیدوارم نتیجهٔ کار مورد توجه مخاطبان و علاقه‌مندان عکاسی قرار گیرد.

ملاک شما برای انتخاب این عکس‌ها چه بود و این آثار چطور با نام نمایشگاه یعنی «تار و پود و خاک» پیوند می‌خورند؟

نام‌گذاری این نمایشگاه دقیقاً از درون‌مایهٔ آثار الهام گرفته شده است. عکس‌های خانم قویدل متمرکز بر تاروپود، بافت و رنگ قالی ایرانی است؛ عناصری که مفهوم «تار و پود» را در عنوان نمایشگاه نمایندگی می‌کنند. در نقطهٔ مقابل، عکس‌های استاد مظفر طاهری با وضوح و دقتی بی‌نظیر، جغرافیا، ابنیه و معماری ایران را به تصویر کشیده‌اند که ما آن را بازتابی از مفهوم عمیق «خاک» و اصالت سرزمین دانستیم. ترکیب این دو مفهوم، ما را به عنوان «تار و پود و خاک» رساند.

در این نمایشگاه در مجموع چند اثر روی دیوار رفته و سهم هر هنرمند چه میزان است؟

در مجموع ۱۷ اثر در معرض دید عموم قرار گرفته است؛ ۱۰ اثر ارزشمند از عکس‌های استاد مظفر طاهری و ۷ اثر منتخب از کارهای خانم قویدل.

نقطه‌ی شروع این ایده کجا بود؟ چرا برای نخستین تجربه کیوریتوری خود به سراغ مدیوم عکس رفتید؟

مدتی پیش به مناسبت روز خبرنگار، نمایشگاهی از عکس‌های خبری را با همکاری مجموعه‌ی هنری آینه‌دار دوران در دانشگاه تهران برگزار کردیم. جناب استاد طاهری همواره از حامیان و همراهان دلسوز آینه‌دار دوران بوده‌اند. در جریان همان رویداد و پس از دیدن آثار ایشان و به پیشنهاد دوستان، تصمیم گرفتیم پروژه‌ای مشترک را کلید بزنیم که خوشبختانه با استقبال خانه‌ی هنرمندان ایران روبه‌رو شد و به این ترتیب، اولین تجربه نمایشگاهی ما در حوزه عکس، در این فضا رقم خورد.

هم‌جواری آثار یک استاد پیشکسوت در کنار کار یک هنرمند جوان، چه ویژگی بصری یا مفهومی به نمایشگاه بخشیده است؟

به نظرم این هم‌نشینی نوعی الگوسازی و تشویق برای هنرمندانی است که تازه قدم در راه می‌گذارند. حضور پیشکسوتان تراز اول در کنار استعدادهای جوان، نه‌تنها انگیزه‌ی نسل جدید را مضاعف می‌کند، بلکه بستری برای تبادل تجربه و رشد کیفی هنر عکاسی فراهم می‌آورد.

تا اینجای کار، بازخورد مخاطبان و جامعه‌ی هنری نسبت به این رویداد چطور بوده است؟

خوشبختانه بسیار مثبت و مشوقانه بوده است. با توجه به جایگاه و سابقهٔ هنری درخشان جناب آقای طاهری، علاقه‌مندان به عکاسی استقبال خوبی از کارها داشته‌اند؛ به‌ویژه عکس‌های خاص و زاویه دید منحصربه‌فردی که ایشان در آثار این نمایشگاه ارائه داده‌اند، توجه کارشناسان و بازدیدکنندگان را به خود جلب کرده است.

مهسا بهادری – اتاق خبر خانه‌ی هنرمندان ایران