گفتوگو با «دانیال آبپیکران» درباره نمایشگاه «همریشه»
وحدت انسان و طبیعت در قاب
نمایشگاه گروهی عکس «همریشه» با نمایش آثاری از دهها هنرمند، مدتی پیش در حال برگزاری در گالری استاد ممیز خانه هنرمندان ایران است. دانیال آبپیکران که مسئولیت انتخاب آثار و کیوریتوری این مجموعه را بر عهده دارد، معتقد است این نمایشگاه تلاشی برای یادآوری اتحاد و پیوند میان انسانها و همچنین آشتی با طبیعت در روزهای دشوار است. در ادامه مشروح این گفتوگو را میخوانید.
چرا عنوان «همریشه» را برای این نمایشگاه انتخاب کردید؟ این نام از کجا آمد؟
ایده نمایشگاه «همریشه» زمانی شکل گرفت که ما روزهای سختی را در کشور پشت سر گذاشتیم. من فکر کردم برای رقم زدن یک اتفاق بزرگ، «یکی بودن» و اتحاد ما بسیار تعیینکننده است. میخواستم این پیام را منتقل کنم که اگر ما در هر شرایطی کنار هم باشیم و خود را از یک ریشه بدانیم، میتوانیم کارهای بزرگی انجام دهیم. به همین دلیل عنوان «همریشه» را برای نمایشگاه انتخاب کردم.
در این مجموعه، آثار چند هنرمند به نمایش درآمده است؟
در این نمایشگاه حدود ۱۴۰ اثر از ۷۵ هنرمند عکاس به نمایش گذاشته شد.
موضوع آثار عمدتاً بر طبیعت تمرکز دارد یا انسان؟ معیار شما برای انتخاب عکسها چه بود؟
با توجه به اینکه فضای بزرگ گالری استاد ممیز در اختیار ما بود، نمیخواستیم با محدود کردنِ بیش از حدِ موضوع، از کیفیت کارها کاسته شود. بنابراین تصمیم گرفتیم مفهوم «همریشه» بودن را در دو بخش «انسان» و «طبیعت» گسترش دهیم. حتی در عکسهای خود من هم، ادغام انسان و طبیعت مشهود است؛ چرا که معتقدم این دو از هم جدا نیستند. در واقع سعی کردیم در انتخاب آثار، پیوند میان این دو ساحت را حفظ کنیم.
برگزاری نمایشگاه گروهی، آن هم در مکانی مثل خانه هنرمندان ایران، چه چالشهایی برای شما داشت؟
صراحتاً بگویم کار کردن در خانهی هنرمندان ایران اصلاً ساده نیست. سطح توقع از این فضا بسیار بالاست و کار باید استاندارد لازم را داشته باشد. چالش اصلی در نمایشگاه گروهی این است که شما با ۱۰۰ نگاه، ۱۰۰ فکر و ۱۰۰ سلیقهی مختلف روبرو هستید. همچنین با هنرمندانی از طبقات و شرایط اجتماعی گوناگون مواجهید که شاید برخی توانمندی بالایی داشته باشند اما شرایط همراهی کامل را نداشته باشند.
چطور این کثرت سلیقهها را مدیریت کردید که خروجی کار منسجم باشد؟
یک اصل مهم وجود دارد، کیوریتور باید نمایشگاه گروهی را متعلق به خودش بداند. اگر این باور را نداشته باشید و هنرمندان را از خودتان جدا بدانید، خروجی کار بههمریخته و بیکیفیت میشود. من با همان حساسیتی که برای نمایش آثار خودم داشتم، روی کل مجموعه وقت گذاشتم. وقتی با هنرمندان همدل شوید و نمایشگاه را یک پروژهی مشترک و شخصی ببینید، چالشها قابلکنترل میشوند و کیفیت کار بالا میرود.
در میان آثار، موردی داشتید که با استفاده از هوش مصنوعی (AI) تولید شده باشد؟ نگاه شما به این فناوری در عکاسی چیست؟
خیر، ما در این نمایشگاه هیچ اثری که با هوش مصنوعی ساخته شده باشد نداشتیم. تمام آثار حاصل نگاه و ثبت مستقیم هنرمندان است. در مورد آینده عکاسی، معتقدم هوش مصنوعی هنوز نمیتواند جایگزین «ثبت لحظه» شود. وقتی من جایی مینشینم و انسانی را با آن فرم، نگاه یا حالوهوای خاصی میبینم، آن لحظه را ثبت میکنم؛ این لحظه چیزی نیست که بتوانم جزءبهجزء به هوش مصنوعی دیکته کنم.
جدا از این، عکاسی دریچهای از احساس است که حداقل تا امروز در هوش مصنوعی دیده نمیشود. وقتی مخاطب عکسی را میبیند، تفاوت حسی میان عکاسی واقعی و تصویرِ هوش مصنوعی را به وضوح درک میکند. در واقع در عکاسی، این عناصر جهان هستند که «ما» را انتخاب میکنند تا آنها را ثبت کنیم، اما در هوش مصنوعی ما باید همهچیز را بسازیم. بنابراین بعید میدانم هوش مصنوعی بتواند جایگاه اصیل عکاسی را بگیرد.
فکر میکنید در ادامهی این مسیر حرفهای، با چه چالشهای جدیدی روبرو خواهید بود؟
شرایط نسبت به گذشته بسیار تغییر کرده است. تعداد عکسها و عکاسان زیاد شده و حفظ کیفیت و اصالت در این فضا کار دشواری است. ما باید چارچوبهای مشخصی داشته باشیم تا هویت عکاسی حفظ شود.
مهسا بهادری – اتاق خبر خانهی هنرمندان ایران
دیدگاه خود را بنویسید