گفتوگو با اسماعیل کاظمینظیر مدیر نخستین جشنواره بینالمللی کاریکاتور پول و سرمایه
وقتی هنر زبانِ گویای اقتصاد میشود
در حالی که مفاهیم اقتصادی و بازارهای مالی اغلب با اعداد، نمودارها و اصطلاحات پیچیده شناخته میشوند، پیوند دادن این حوزه ثقیل با دنیای نرم و لطیف هنر، چالشی است که شرکت تأمین سرمایه تمدن با برگزاری نخستین جشنواره بینالمللی کاریکاتور پول و سرمایه به آن پاسخ داد.
نمایشگاه آثار برتر نخستین دوره جشنواره بینالمللی پول و سرمایه در گالری بهار و گالری نامی خانه هنرمندان ایران برگزار شده است. اسماعیل کاظمینظیر، مدیر جشنواره به بررسی زوایای ناگفتهای از این رویداد میپردازد و از هدفگذاری ملی تا تبدیل شدن آن به یک رقابت جهانی، اشاره میکند.
اسماعیل کاظمینظیر در گفتوگو با اتاق خبر خانه هنرمندان ایران، به استراتژی اولیه تیم اجرایی اشاره کرد و گفت: هدف اولیه ما برگزاری یک جشنواره در سطح ملی بود؛ چرا که معتقدیم بازار سرمایه و بورس برای مردم عادی حوزهای پیچیده و بعضاً دور از دسترس به نظر میرسد. ما میخواستیم با زبان هنر، این پیچیدگیها را به زبان عامیانه و قابلفهم نزدیک کنیم.
او با اشاره به تجربههای تلخ گذشته در بازار سرمایه، به ویژه اتفاقات سال ۱۳۹۹ که بسیاری از مردم بدون دانش کافی و با هیجان وارد بازار شدند و دچار ضرر شدند، توضیح داد: رسالت اصلی ما از این جشنواره، آموزش و فرهنگسازی بود. هدفمان این بود که با زبان بینالمللی کاریکاتور، آگاهی مالی را افزایش دهیم.
کاظمینظیر در پاسخ به این پرسش که آیا مخاطبِ تخصصیِ هنر، چنین پیوندی را میپذیرد گفت: صادقانه بگویم، در ابتدا حتی خودمان هم تردید داشتیم که آیا میتوان در حوزهای به خشکیِ اقتصاد و بازارهای مالی، آثار هنری شاخص و بینالمللی دریافت کرد یا خیر؛ اما استقبال خیرهکننده، تمام تردیدهای ما را از بین برد. در اصل ثبت مشارکت هنرمندان از ۴۳ کشور جهان در نخستین دوره این جشنواره، آماری است که موفقیت بزرگ این رویداد را نشان میدهد. اینکه توانستیم بیش از هزار اثر را از ۲۹۳ هنرمند سراسر دنیا دریافت کنیم، گواه این است که هنر کاریکاتور توانسته پل ارتباطی میان فضای انتزاعی اقتصاد و نگاه عینی جامعه باشد.
به گفته این مدیر و فعال اقتصادی، مدیریت این جشنواره از صفر تا صد، از تدوین فراخوان گرفته تا جزئیات اجرایی و داوری آثار، توسط مجموعه تأمین سرمایه تمدن انجام شده تا خروجی نهایی، هم از منظر هنری و هم از منظر محتوای اقتصادی، در بالاترین استاندارد ممکن باشد.
او با نگاهی به آینده، توضیح داد: کاریکاتور توانسته است آبِ یخ بازار سرمایه را با آتشِ هنر تلطیف کند. در نهایت، این جشنواره توانسته است مفاهیم سختِ اقتصادی را به تجربهای دیداری و تأملبرانگیز برای عموم مردم تبدیل کند. این رویداد اکنون با برگزاری مراسم اختتامیه و معرفی برگزیدگان، پرونده نخستین دوره خود را بسته است؛ اما به نظر میرسد راهی که برای سواد مالی از دریچه هنر گشوده شده، مسیری است که تداوم آن میتواند برای آینده بازار سرمایه ایران حیاتی باشد.
کاظمی با اشاره به شتابگیریِ غیرمنتظره این جشنواره گفت: هدف اولیه ما برگزاری یک رویداد ملی بود، اما زبانِ کاریکاتور به عنوان یک زبانِ فرامرزی استفاده کردیم که ما را به سمت یک فراخوان بینالمللی سوق داد. در طول ۴۰ روز، بیش از ۱۰۰۰ اثر از ۲۹۳ هنرمند از ۴۳ کشور دنیا و از هر ۵ قاره (از آفریقا تا استرالیا و اروپا) به دبیرخانه رسید.
او با اشاره به جذابیت این جشنواره برای هنرمندان جهان افزود: بیش از ۶۰ درصد آثار ارسالی از هنرمندان خارج از ایران بود. نکته جالب اینکه مفهوم پول و سرمایه یک مفهوم جهانی است؛ برای مثال، هنرمندان رومانیایی چنان دقیق به این مقوله پرداختند که گویی کاملاً با پیچیدگیهای بازار سرمایه آشنا هستند.
مدیر جشنواره در تشریح روند داوری تأکید کرد: آنها به دنبال آثار اورجینال و خلاقانه بودهاند، قوانین سختی برای انتخاب آثار داشتیم؛ از جمله اینکه هر هنرمند نهایتاً ۵ اثر میتوانست ارسال کند و شرطِ اصلی این بود که اثر نباید پیش از این در جشنواره دیگری برنده شده باشد. در نهایت، با مدیریت فرهنگی و ممیزیهای لازم برای انطباق با چارچوبهای اجتماعی، آثار برتر انتخاب شدند.
او درباره فرآیند داوری که با حضور اساتید برجسته داخلی همچون جواد علیزاده، بهمن عبدی، فیروزه مظفری و آقای موسائی، در کنار داوران خارجی از ترکیه و ایتالیا انجام شد، گفت: تنها در مرحله نهایی، داوران طی یک ماراتن ۱۵ ساعته، آثار را از ۱۰۰۰ اثر اولیه به ۲۰۰، سپس ۷۰، ۵۰، ۲۰ و در نهایت ۶ اثر برتر و ۷۲ اثر منتخب برای نمایشگاه رساندند.
آنچه این جشنواره را از سایر رویدادهای هنری متمایز میکند، خاستگاه آن است. کاظمی در اینباره گفت: شرکت تأمین سرمایه تمدن، نخستین و تنها مجموعه در میان ۱۵۰۰ نهاد فعال در بازار سرمایه ایران است که توانسته در این سطح، پیوندی میان اقتصاد و هنر ایجاد کند. حتی برای داور ایتالیایی ما بسیار شگفتانگیز بود که یک نهاد مالی با این تخصص، چنین رویداد بینالمللی حرفهای را برگزار کرده است.
کاظمینظیر معتقد است هنر کاریکاتور، کلیدِ گشایشِ گرههای کورِ اقتصادی برای مردم عادی است و در اینباره گفت: مردم عادی معمولاً ارتباط سختی با اعداد و ارقام خشکِ بورس برقرار میکنند. هدف ما این بود که با استفاده از نگاهِ هنرمند، این مفاهیم پیچیده را به تجربهای بصری و قابلفهم تبدیل کنیم. در واقع، ما از هنر استفاده کردیم تا اقتصاد را از فضای ثقیل و تخصصی خارج کرده و به متن جامعه بیاوریم.
او ادامه داد: به نظر میرسد این دوره که با استقبال خیرهکننده جهانی همراه بود، تنها نقطه شروعی برای تداوم این مسیر است؛ مسیری که در آن «فرهنگ مالی» نه با ابزارهای خشک، بلکه با زبانِ جذابِ هنر به نسلهای مختلف منتقل میشود.
کاظمی به برنامههای آینده جشنواره اشاره کرد و گفت: برنامه ما این است که آثار منتخب جشنواره تنها به یک نمایشگاه محدود نشود و بتوانیم آنها را در فضاها و مکانهای مختلف فرهنگی و عمومی به نمایش بگذاریم تا مخاطبان بیشتری با این آثار و مفاهیم آنها مواجه شوند.
او با تأکید بر نقش نگاه مدیریتی در شکلگیری این رویداد افزود: برگزاری چنین جشنوارهای در نهایت به نگاه اجتماعی و فرهنگی مدیران ارشد مجموعه بازمیگردد. اگر حمایتهای مدیرعامل محترم و مدیران ارشد مجموعه نبود، برگزاری این جشنواره عملاً امکانپذیر نمیشد.
مدیر روابط عمومی شـرکت تامین سـرمایه تمـدن، همچنین به کیفیت آثار ارسالی اشاره کرد و گفت: بخش قابل توجهی از هنرمندانی که در این رویداد شرکت کردند، سابقه حضور در جشنوارهها و دوسالانههای معتبر بینالمللی کاریکاتور را دارند. نکته مهم این است که بسیاری از آثار ارائهشده برای این جشنواره بهصورت اختصاصی خلق شدهاند و آثار تکراری یا برگزیده جشنوارههای دیگر نبودند.
دبیر جشنواره در پایان با قدردانی از همراهی رسانهها و فعالان فرهنگی گفت: این جشنواره فرصتی فراهم کرد تا هنرمندان حوزه هنرهای تجسمی و دیگر شاخههای هنری، از زاویهای تازه با مفاهیم اقتصادی آشنا شوند و بتوانند این مفاهیم را با زبان هنر برای مخاطبان روایت کنند.
مهسا بهادری – اتاق خبر خانه هنرمندان ایران
دیدگاه خود را بنویسید