محمدرضا کارچی از اجرای «حضور غیاب» به یاد کودکان میناب می‌گوید:

هنر، بُرنده‌ترین سلاح در «جنگ روایت‌ها» است / تعامل مدیریت شهری با خانه‌های صنفی برای تولید معنا

دکتر محمدرضا کارچی‌ مشاور شهردار منطقه ۶ تهران و دبیر جشنواره عاملیت هنر در سیمای شهر تهران، به تشریح ابعاد همکاری شهرداری با نهادهای هنری پرداخت و بر لزوم استفاده از زبان هنر برای بازخوانی وقایع تاریخی و پاسخ به مطالبات فرهنگی جامعه تاکید کرد.

به گزارش اتاق خبر خانه هنرمندان ایران، محمدرضا کارچی، دبیر جشنواره عاملیت هنر در سیمای شهر تهران، در حاشیه برگزاری پرفورمنس «حضور و غیاب»، با اشاره به لزوم تولید محتوای معنامند در فضای شهری گفت: شرایط امروز جامعه به‌گونه‌ای است که ما نیازمند تولید معنا و خلق ارزش برای کسانی هستیم که روح و روانشان برای میهن عزیزمان ایران می‌تپد. شاید بخشی از مخاطبان، فضاهای مرسوم خیابانی یا میادین را برای ارتباط انتخاب نکرده باشند، اما به حوزه فرهنگ و هنر علاقه‌مندند. در چنین نگاهی، هنرمند صرفاً تولیدکننده اثر نیست؛ او شریک ساخت آینده اجتماعی کشور است. و مدیریت شهری، زمانی ماندگار می‌شود که بتواند میان آسفالت خیابان و آرامش روان، میان توسعه کالبدی و هویت فرهنگی، و میان سازه‌های شهری و سرمایه اجتماعی، پیوندی هوشمندانه برقرار کند.

او درباره نقش استراتژیک مدیریت شهری در این حوزه افزود: شهرداری، به‌ویژه در منطقه ۶ که در اقلیم فرهنگ و هنر پایتخت قرار دارد، نقش ویژه‌ای در عاملیت هنر ایفا می‌کند. ما در دو سه سال گذشته، با تکیه بر زبان مشترک هنر و اخلاقِ گفتگو، تعامل بسیار نزدیکی با آحاد هنرمندان، دانشگاهیان و صنوف مختلف برقرار کرده‌ایم. خوشبختانه امروز ارتباط تنگاتنگی با خانه هنرمندان ایران، خانه سینما، خانه تئاتر، خانه موسیقی و انجمن‌های تجسمی و خوشنویسی شکل گرفته است.

مشاور شهردار منطقه ۶ با تاکید بر لزوم استمرار این حمایت‌ها بیان کرد:این ارتباطات نباید مقطعی باشد؛ بلکه باید به یک جریان، روند و فرآیند کارکردی تبدیل شود. وظیفه ما پشتیبانی از جریان‌های هنری است تا هنرمندان بتوانند با خلق اثر، مخاطبان را جذب کرده و فضایی برای تلطیف روحیه جامعه فراهم کنند. استقبال بی‌نظیر مردم از این مراسم نشان می‌دهد که جامعه تشنه چنین تصاویری با زبان هنر است.

کارچی با اشاره به ابعاد انسانی فاجعه مدرسه میناب گفت: مردم مطالبه دارند که ابعاد فجایع تلخ جنگ رمضان، به‌ویژه حادثه دردناک مدرسه میناب که در آن ۱۶۸ کودک و معلم را از دست دادیم، با زبانی متفاوت بازگو شود. این یادبود هنری، سهم کوچکی برای نشان دادن عمق آن فاجعه بزرگ است.

او در خصوص قدرت اثرگذاری هنر بر تاریخ‌نگاری گفت: من معتقدم امروز جنگ روایت‌ها به‌مراتب مهم‌تر از جنگ‌های نظامی است و در این کارزار، هنر قدرتمندترین سلاح ماست. هنرمندان با ذائقه ژرف خود آثاری خلق می‌کنند که تاثیرگذاری ویژه‌ای دارد. تجربه نشان داده هرگاه مدیریت شهری به سراغ هنر و هنرمند رفته، محصولی باکیفیت و انسانی برداشت کرده است. دوری از هنر، به معنای از دست دادن بخش اعظمی از مخاطبان اصیل در کشوری است که ریشه در فرهنگ و تمدن دارد. کارچی با تاکید بر جایگاه کنشگری هنرمندان گفت: ما در مدیریت شهری و به‌ویژه در منطقه ۶، به یک اصل اعتقاد راسخ داریم. هنر و هنرمند عاملیت دارند. هنرمند صرفاً یک تولیدکننده اثر نیست، بلکه یک کنشگر اجتماعی است. این تجربه، امروز صرفاً یک فعالیت فرهنگی منطقه‌ای نیست؛ بلکه یک «الگوی حکمرانی فرهنگی مبتنی بر سرمایه اجتماعی» است.  الگویی که نشان داد هنر اگر فهم شود، می‌تواند امنیت‌آفرین باشد؛ هنرمند اگر دیده شود، می‌تواند مرجع امید شود و فرهنگ اگر شبکه‌سازی شود، می‌تواند از بسیاری بحران‌ها پیشگیری کند.

او با قدردانی از چهره‌های کلیدی این مراسم افزود: باید از زحمات بی‌دریغ اساتیدی چون پرویز پرستویی عزیز و جناب آقای اثباتی که بسیار زحمت کشیدند، صمیمانه تشکر کنم. همچنین هماهنگی و همراهی آقایان محمدمهدی عسگرپور مدیرعامل خانه هنرمندان ایران، همایون اسعدیان مدیرعامل خانه سینما، علیرضا گیلوری مدیرعامل خانه تئاتر، حمیدرضا نوربخش مدیرعامل خانه موسیقی و مجموعه عوامل . دست‌اندرکاران خانه هنرمندان ایران بود که این حرکت را به ثمر رساند.

محمدرضا کارچی درباره نقش شهرداری در این پروژه تاکید کرد: می‌خواهم بر این نکته تاکید ویژه داشته باشید که شهرداری در این جریان هیچ ادعایی ندارد و نمی‌خواهد نام خود را برجسته کند. اعتقاد ما این است که کار را خودِ هنرمندان و خانه‌های صنفی (سینما، موسیقی، تئاتر و هنرمندان) انجام دادند. شهرداری اگر تمام قد هم حمایت کند، باز هم در برابر عظمت کار هنرمندان کاری نکرده است؛ چرا که ما باور داریم بار اصلی روایتگری و ماندگاری تاریخ بر دوش هنرمندان است و ما صرفاً تسهیل‌گر این مسیر هستیم. شهرداری منطقه ۶ در این مسیر ثابت کرد که مدیریت فرهنگی، صرفاً برگزاری برنامه و نصب بنر نیست؛ بلکه هنرِ ساختن اعتماد، احیای مرجعیت، فعال‌سازی سرمایه‌های خاموش اجتماعی و تبدیل ظرفیت‌های فرهنگی به قدرت نرم ملی است.

مهسا بهادری – اتاق خبر خانه هنرمندان ایران